Wim van den Nobelen: 'De beste vakman is zelden de beste manager'

Van recruiter naar ondernemer

Waarom ben je van recruiter naar ondernemer gegaan?

"Sinds eind jaren negentig heb ik bureaus opgebouwd en gekocht. Mijn laatste heb ik in 2023 verkocht. Toen heb ik een boek geschreven over hoe je van recruiter een ondernemer wordt en welke fouten ik heb gemaakt. Nu geef ik trainingen, omdat ik zie dat heel veel bureaus bezig zijn met omzet maken zonder strategie."

Ook als directeur bleef je het liefste werven. Waarom?

"Toen het slecht ging met mijn bedrijf, ben ik totaal verkeerd gaan managen. Ik vertelde mensen wat ze moesten doen. Dat werkt niet. Toen heb ik gezegd: ik ga nooit meer managen." Zijn vrouw werd directeur. "Dat was mijn beste zet, want ik ben gewoon geen manager. Als het goed gaat is managen makkelijk, iedereen kan dat. Maar als het fout gaat, moet je boven de materie staan, de mensen snappen, ze op de juiste plek zetten. Ik kan dat wel voor anderen, maar niet als ik er zelf in zit."

"Als het goed gaat is managen makkelijk, iedereen kan dat. Maar als het fout gaat, moet je boven de materie staan."

Menselijkheid en transparantie maken je aantrekkelijk als werkgever

Wat moet er minimaal op orde zijn voordat je kunt spreken over aantrekkelijk werkgeverschap?

"Je ontvangst. Hoe is jouw proces als je binnenkomt?" Dit kan ook in kleine dingen zitten. Hij vertelt over een IT-bedrijf waar sollicitanten via een dubbele glazen deur naar binnen moesten terwijl het hele kantoor toekeek. Dat voelt niet prettig. "Ik heb de CEO laten ervaren hoe dat voelt. Een week later was die deur eruit." Een andere directeur liep bij elke onboardingdag persoonlijk naar beneden. "Zijn gouden regel: ik wil je hand schudden als je begint, maar ook als je weggaat. Die betrokkenheid was enorm."

Wat zijn de eigenschappen die een aantrekkelijke werkgever moet hebben?

"Menselijkheid en transparantie. Laat zien wie je bent en hoe het met je gaat. En wees eerlijk in wat je zoekt. Soms is een afdeling gewoon een rommel. Werkgevers doen dan net als een makelaar: bij een vervallen huis zeggen ze dat je er een prachtige woning van kunt maken. Maar je kunt ook zeggen: ‘We hebben zware tijden achter ons, we hebben iemand nodig die de schouders eronder zet.’ Want als iemand binnenkomt en dat niet weet, denk je: ‘Had me dat even verteld.’ "

"Menselijkheid en transparantie zijn de belangrijkste eigenschappen van een aantrekkelijke werkgever. Laat zien wie je bent en hoe het met je gaat."

Mensen als kapitaal, niet als kostenpost

Wie moet de strategische personeelsplanning doen, directie of HR?

"Strategische personeelsplanning moet een directietaak zijn. Als je CEO bent van tienduizend medewerkers en je doet een miljard omzet, dan zijn die tienduizend man je asset. Bedrijven die echt naar hun mensen kijken en daar in hun kernbusiness mee bezig zijn, die zijn succesvol." Ligt het alleen bij HR? "Dan zijn mensen meer een kostenpost op je balans dan kapitaal waarmee je moet groeien. Dat verschil is heel duidelijk zichtbaar."

Leiderschap en de verkeerde promotie

Wie zijn de beste leidinggevenden, de beste vakman of degene die goed is in leidinggeven?

"In de sport is het normaal dat de vakman meer verdient dan de leidinggevende. Hoeveel voetballers verdienen meer dan hun coach? Bijna allemaal. Alleen in het bedrijfsleven verdient de manager het meeste. We hebben geleerd dat manager zijn het hoogst haalbare is."

"Hoeveel voetballers verdienen meer dan hun coach? Bijna allemaal. Alleen in het bedrijfsleven verdient de manager het meeste."

Hij geeft het voorbeeld van een laboratorium waar de hoogste schalen waren gereserveerd voor managers. "Ik heb geadviseerd die managementschaal open te stellen voor de vakmannen en de managers te vervangen. Toen kregen we professionele managers die echt konden leidinggeven en de beste laboranten konden doorgroeien zonder een managementrol te hoeven pakken. Een goede manager hoeft geen inhoudelijk expert te zijn. Die moet faciliteren: hebben mijn mensen de juiste plek, de juiste opdracht en een goed salaris?"

En wat maakt de beste CEO's?

"Jim Collins (een bedrijfskundige) beschrijft vijf fases van leiderschap. In fase vier zegt een directeur: ‘Als het goed gaat, heb ik het goed gedaan. Als het slecht gaat, is het jouw fout.’ De beste CEO's zitten in fase vijf en draaien het om: ‘Als het goed gaat, komt het door jou. Als het fout gaat, ligt het aan mij.’ Dat is een flinter in je karakter, maar dat maakt het verschil dat mensen zich gewaardeerd voelen."

Waar moet je op letten als je iemand aanneemt?

"Mensenkennis is zo overdreven. Hoe kun je naar iemand kijken en zeggen wat dat voor type is? Ik ben nu de expert in dit interview, maar als vader ben ik totaal anders en als vriend ook weer. Een goede recruiter stelt vragen en interpreteert antwoorden. Je vult niet in en volgt niet je onderbuik. Hoe meer ervaring, als recruiter, hoe meer bias. Dat moet je loslaten."

Wanneer ben je een aantrekkelijke werkgever? Volgens Wim als je mensen behandelt als kapitaal in plaats van als kostenpost. Dat betekent: personeelsplanning op directieniveau, managers die zorgen dat hun mensen goed kunnen werken in plaats van ze vertellen wát ze moeten doen, en eerlijk durven zeggen dat een afdeling een uitdaging is in plaats van alles rooskleurig verkopen.